Biblioteka „Centar za kulturu” Kladovo tokom 2025. godine realizuje godišnji projekat posvećen obeležavanju 15 godina rada pokretne biblioteke – Bibliobusa, koji već deceniju i po u kontinuitetu donosi knjige, znanje i kulturu čitanja korisnicima van gradskog jezgra.
Od početka rada, Bibliobus obilazi ruralna naselja opštine Kladovo – u početku 12, a danas 11 naselja – pružajući bibliotečko-informacione usluge korisnicima kojima je klasična biblioteka teško dostupna. Jubilej se obeležava kao poseban događaj koji ističe doprinos Bibliobusa lokalnoj zajednici, ali i njegov značaj u širem kulturnom i stručnom kontekstu.
Jedinstvena priča o donaciji i međunarodnoj saradnji
Bibliobus u Kladovu predstavlja jedinstven primer dobre prakse u Evropi. Reč je o novom kamionu marke „Iveko”, koji je biblioteci doniran zahvaljujući dugogodišnjoj saradnji sa partnerima iz Francuske, Departmana Vandeja. Ključnu ulogu u uspostavljanju i razvoju ove saradnje imao je profesor francuskog jezika Srđan Adamović (1963–2016), dugogodišnji nosilac aktivnosti frankofonskog udruženja u Kladovu.
Zahvaljujući njegovim kontaktima, učešću menadžmenta biblioteke na stručnom usavršavanju u Vandeji, kao i brojnim inicijativama i konkretnim akcijama, Biblioteka „Centar za kulturu” Kladovo dobila je vozilo koje već 15 godina služi razvoju kulture čitanja na području opštine Kladovo. Poverenje donatora u potpunosti je opravdano, a priča o pokretnoj biblioteci koja prenosi znanje, obrazovanje, kreativnu energiju i kulturne programe traje već deceniju i po.
Vidljivi rezultati i širi uticaj
Značaj rada Bibliobusa u Kladovu prevazilazi lokalne okvire i ima jasan uticaj na razvoj pokretnih biblioteka u Srbiji i regionu. Jedan od najznačajnijih doprinosa jeste organizacija Međunarodnog festivala bibliobusa sa pratećom stručnom konferencijom o radu pokretnih biblioteka, održanih 2019. i 2020. godine, što je bio prvi događaj ovakvog tipa u istoriji Republike Srbije. Ovim programima Kladovo je postalo mesto susreta bibliotečkih stručnjaka, razmene iskustava i dobrih praksi u oblasti pokretnog bibliotekarstva.
Kao logičan nastavak ovih aktivnosti, 2022. godine pokrenuta je inicijativa za formiranje Sekcije za rad pokretnih biblioteka pri Bibliotekarskom društvu Srbije, čime je dodatno institucionalizovan značaj ovog vida bibliotečko-informacione delatnosti i stvoren prostor za stručnu saradnju, umrežavanje i zajedničko zagovaranje razvoja pokretnih biblioteka.
Značaj i uticaj Bibliobusa u Kladovu vidljivi su i u širem kontekstu. U vreme kada je pokretna biblioteka u Kladovu započela rad, u Republici Srbiji postojale su samo tri pokretne biblioteke, dok danas, 2025. godine, deluje ukupno 10, uz interesovanje u najmanje još 12 gradova za uvođenje ovakvog vida rada u ruralnim sredinama. Ovaj rast predstavlja jasan pokazatelj potrebe, ali i uspešnosti modela koji se razvija i promoviše kroz rad Bibliobusa u Kladovu.
Autor projekta rada pokretne biblioteke – Bibliobusa u Kladovu je Žaklina Nikolić, diplomirani bibliotekar savetnik, čiji su stručni rad, vizija i kontinuirano angažovanje doprineli razvoju, vidljivosti i prepoznatljivosti ovog jedinstvenog bibliotečkog servisa, kako u zemlji, tako i u međunarodnom okruženju.
Ovaj projekat ima za cilj unapređenje bibliotečko-informacione delatnosti na lokalnom, regionalnom i međunarodnom nivou, kroz veću vidljivost rada na terenu, razmenu iskustava i podsticanje kolega i ustanova kulture da razvijaju pokretne biblioteke kao efikasan način približavanja knjige i informacija udaljenim korisnicima. Veliku podršku ovom vidu rada pružaju Ministarstvo kulture Republike Srbije i Narodna biblioteka Srbije.
Jubilarne aktivnosti u 2025. godini
Godina jubileja posvećena je brojnim programima i aktivnostima, uz bogat fond nagrada za korisnike usluga Bibliobusa, među kojima se izdvajaju:
- Nagradni likovni i literarni konkurs „Pokretna biblioteka – knjige koje putuju, priče koje spajaju”,
- Čitalačka akcija „Bibliobus čita! – Čitalački BIBLIO-izazov”,
- Promocija personalizovane poštanske marke, realizovane u saradnji sa JP „Pošta Srbije” – prve marke u istoriji srpske, ali i evropske filatelije koja promoviše pokretnu biblioteku,
- Novogodišnji karavan Bibliobusa i druženje sa dečjim piscima, uz kostimirane junake iz bajki,
- Promocija rada pokretne biblioteke i snimanje kratkog promotivnog video-spota.
Personalizovana poštanska marka ovih dana putuje poštanskim pošiljkama ka bibliotekama i gradovima u Srbiji i Evropi, uključujući zemlje bivše Jugoslavije, Francusku, Španiju, Portugaliju, Holandiju, Austriju, Mađarsku, Rumuniju i Bugarsku, čime se priča o Bibliobusu Kladovo širi daleko van lokalnih okvira.
Podrška i vizija
Projekat se realizuje uz podršku Ministarstva kulture Republike Srbije i osnivača biblioteke – Opštine Kladovo. Cilj je da se učini vidljivim značaj rada pokretne biblioteke koja stiže do udaljenih korisnika i da se još jednom potvrdi da su knjiga, informacija, znanje i kultura čitanja dostupni svima, bez obzira na mesto stanovanja.
