Danas je Sabor Svetog arhangela Gavrila i njegovo javljanje kroz istoriju. Veruje se da je letnji Aranđelovdan, kako narod još zove ovaj dan, dobar za novi početak.
Kao jedan od sedmorice vrhovnih Anđela, Sveti arhangel Gavrilo, među vernicima je naročito poznat po uzvišenoj i mističnoj fresci „Belog anđela” iz crkve Vaznesenja Hristovog manastira Mileševe.
Praznik Sabora Svetog arhangela Gavrila nije obeležen „crvenim slovom“ u kalendaru Srpske pravoslavne crkve, koja mu, ipak, daje veliki značaj i slavi ga kao – blagovesnika koji je učestvovao i najavljivao sve značajne događaje vezane za nastajanje hrišćanstva.
Smatra se da je današnji praznik ustanovljen je na Svetoj Gori u devetom veku povodom javljanja arhangela Gavrila u keliji kod Koreje, gde je prstom na kamenu ispisao pesmu Bogorodici.
Arhangel Gavrilo je živa sila bestelesna i jedan od sedmorice serafima najbližih Božijem prestolu.
Učestvovao je u Božijem stvaranju sveta i u borbi protiv „palih“ anđela, predvođenih samim zlom, Satanom.
Za ovog sveca su vezni mnogobrojni običaji. Devojke ne valja da uzimaju ručne radove u ruke, da šiju i pletu. Ali u narodu je ostalo ustaljeno verovanje da je ovo najbolji dan za novi početak.
Svetom arhangelu Gavrilu je dobro da se mole nerotkinje.
Arhangel Gavrilo je često slavljen svetac. Narod ga smatra zaštitnikom ljudi i stoke od vremenskih nepogoda.
Po predanju, arhangel Gavrilo je neko vreme bio na Mesecu. Jednom je sleteo na Zemlju i napio se vode s đavoljeg izvora. Đavo ga potera, stigne na Mesec, potegne ga grebenom i zakači mu taban. Od tada ljudi imaju ugnute tabane.
ZADUŽEN ZA RADOSNE I BLAGE VESTI
Arhangel Gavrilo je svedočanstvo o početku nastajanja Božije tvorevine preneo proroku Mojsiju javivši mu se u pustinji i poučivši ga kako da napiše Knjigu postanja.
Slavi se kao anđeo blagovesnik zadužen za radosne ili blage vesti i onaj koji je najavio Zahariji rođenje Jovana Preteče Hristovog – Svetog Jovana Krstitelja.
Isti arhangel Gavrilo javio se Joakimu i Ani i najavio rođenje Presvete Bogorodice Marije, a potom i Presvetoj Bogorodici Mariji sa vešću da će roditi sina, spasitelja ljudskog roda, Gospoda Isusa Hrista.
Lik anđela Gavrila slika sa Presvetom Bogorodicom Marijom, koja prima Blagovest, na carskim dverima pravoslavnih oltara koja se simbolično otvaraju tokom liturgije, jer je ovaj događaj otvorio put u Carstvo nebesko.
Najveća i najradosnija vest u hrišćanstvu koju je javio Blagovesnik je vest o Vaskrsenju Hristovom.
Sećajući se ovih njegovih javljanja u Starom i Novom Zavetu i znajući njegovo neprestano posredovanje pred Bogom za hrišćanski rod, sveta Crkva mu priređuje Saborno praznovanje.
Scena sa arhangelom Gavrilom kako sedi na grobnom kamenu i pokazuje na prazan grob najčešće se slika na pravoslavnim predstavama događaja Vaskrsenja.
Među vernicima je Arhangel Gavrilo naročito poznat po fresci „Beli anđeo” iz manastira Mileševa, koja kao deo šire kompozicije „Mironosice na Hristovom grobu” predstavlja upravo Gavrila kako obučen u beo hiton sedi na kamenu i mironosicama rukom pokazuje mesto Hristovog vaskrsnuća, odnosno njegov prazan grob.
U narodu je praznik poznat i kao letnji Aranđelovdan za koji se vezuju mnogobrojni običaji, prema kojima se onim koji poštuju veru tog dana zabranjen skoro svaki rad.
Gavrilo je prvi uz arhangela Mihaila koji je predvodnik vojske anđela i sila dobra, a za njima slede ravni po časti Rafail, Uril, Salatil, Jegudil, Varahil i Jeremil.
