Srpska pravoslavna crkva i vernici danas, 14. septembra, obeležavaju početak Crkvene nove godine, poznat i kao načalo indikta, kao i praznik Prepodobnog Simeona Stolpnika, jednog od najpoznatijih hrišćanskih podvižnika.
Crkvena godina počinje 1. septembra po julijanskom, odnosno 14. septembra po gregorijanskom kalendaru. Ovim danom počinje novi godišnji bogoslužbeni krug Pravoslavne crkve.
Septembar je još u starozavetnoj tradiciji imao poseban značaj kao vreme sabiranja plodova i blagodarnosti Bogu. Sa početkom crkvene godine povezuje se i jevanđelski događaj kada je Isus Hristos u sinagogi u Nazaretu otvorio knjigu proroka Isaije i pročitao reči o „godini milosti Gospodnje“.
Nova crkvena godina ima i posebnu simboliku u rasporedu velikih praznika. Prvi veliki praznik u novom godišnjem bogoslužbenom krugu je Rođenje Presvete Bogorodice, Mala Gospojina, koja se obeležava 21. septembra, dok se pred kraj crkvene godine, 28. avgusta, proslavlja Uspenje Presvete Bogorodice, odnosno Velika Gospojina.
Tako bogoslužbeni krug simbolično počinje praznikom Bogorodičinog rođenja, a završava se praznikom njenog usnuća.
Prepodobni Simeon Stolpnik
Istog dana Pravoslavna crkva proslavlja Prepodobnog Simeona Stolpnika, koji se smatra prvim velikim predstavnikom stolpništva – posebnog oblika hrišćanskog podvižništva.
Prema žitiju, Simeon je odrastao u hrišćanskoj porodici, a još kao dete odlazio je u crkvu i vreme provodio u molitvi. Roditeljski dom napustio je veoma mlad i otišao u manastir, gde je živeo strogim monaškim životom.
Postio je i molio se, a njegov podvižnički život vremenom je privukao veliki broj ljudi. Vernici su dolazili iz udaljenih krajeva tražeći duhovni savet, utehu i isceljenje.
Želeći da se još više posveti molitvi i udalji od svakodnevnog života, Simeon je izabrao do tada neobičan način podvizavanja – život na stubu, odnosno stolpu. Po tome je i dobio ime Stolpnik.
Prema crkvenom predanju, prvi stub na kojem je boravio bio je visok šest lakata, a kasnije su podizani sve viši stubovi. Na njima je proveo godine u postu i molitvi, izložen vremenskim prilikama.
Slava o njegovom podvižništvu proširila se daleko, a žitije mu pripisuje brojna isceljenja i čudesa. Simeon je, međutim, one koji su mu zahvaljivali upućivao da slavu ne pripisuju njemu, već Bogu.
„Proslavljaj Boga koji te je iscelio i nikako se ne usuđuj da kažeš da te je Simeon iscelio”, navode se njegove reči u žitiju.
Prepodobni Simeon Stolpnik živeo je, prema crkvenom predanju, 103 godine, a upokojio se 459. godine. Njegove mošti potom su prenete u Antiohiju, dok su na mestu njegovog podviga podignuti crkva i manastir.
Narodna verovanja i običaji
Za praznik Svetog Simeona Stolpnika u narodu su se vremenom vezali i brojni običaji, posebno među zemljoradnicima.
Prema narodnom verovanju, od ovog dana počinje jesenja setva, pa je Sveti Simeon naročito poštovan među ratarima. U pojedinim krajevima zadržao se običaj da se seme pre setve odnese u crkvu na blagoslov, sa željom da predstojeća godina bude plodna i rodna.
Postojalo je i verovanje da na ovaj praznik treba započeti setvu makar simbolično, bacanjem male količine semena u zemlju.
Za ovaj dan vezana su i narodna predskazanja o rodu i vremenu. Verovalo se da mlad Mesec najavljuje dobar rod žita i plodnu godinu, dok je vedar i sunčan dan smatran nagoveštajem blage i tople jeseni.
U pojedinim krajevima postojalo je i verovanje da na praznik ne treba obavljati teške poslove u polju, osim poslova koji su u vezi sa početkom jesenje setve.
Ovi običaji pripadaju narodnoj tradiciji i ne predstavljaju crkvena pravila.
Početak Crkvene nove godine za pravoslavne hrišćane predstavlja početak novog bogoslužbenog ciklusa i priliku za molitvu, blagodarnost i duhovnu obnovu.
