Inicijativom Saveza boraca, 15. decembra 1950. godine, pokrenuto je osnivanje muzeja u Boru. Upošljavanjem prvih stručnjaka muzejske struke 1961. godine, Muzej u osnivanju, započinje sa profesionalnim radom. Osnovan kao Narodni muzej 1965. godine, ova ustanova zaštite menja svoje naziv u Muzej rudarstva i metalurgije „Bor”, 1974. godine.
Borski muzej je definisao odnos prema istoriji, stavljajući u središte interesovanja čoveka kao pokretača razvoja rudarstva i metalurgije, jedne od najstarijih privrednih grana.
Kroz višedecenijski rad učestvuje u realizaciji brojnih zajedničkih projekata: Istraživanje starog rudarstva i metalurgije u Timočkom eruptivnom basenu, Praistorija na tlu Srbije, Narodna umetnost Timočke Krajine i mnogih drugih.
„U ovom muzeju posetioci mogu da pogledaju stalnu postavku Muzeja rudarstva i metalurgije, koja predstavlja proučavanje rudarstva i metalurgije od praistorije od savremenog doba. Mogu da se vide predmeti koji potiču sa lokaliteta Rudna Glava, a ovaj lokalitet vezuje se za praistorijsko rudarstvo. Turisti mogu da vide predmete za eksploataciju rude bakra iz tog perioda i to su prva rudarska oruđa koja su korišćena za rudarske radove u praitorijskom rudniku”, naglasila je, između ostalog, Dušica Nikolić, kustos-arheolog Muzeja rudarstva i metalurgije u Boru.
Pre otkrića borskog rudnika, Bor je bio selo. Godine 1902. u Boru je pronađena ruda bakra koja je sadržala 15% bakra, a 1903. godine Đorđe Vajfert dobija koncesiju rudnika u Boru. Godine 1904. Vajfert predaje koncesiju Francuskom društvu borskog rudnika i tako kreće jedna burna istorija Bora.
„Ovde su takođe izloženi eksponati koji pre svega ilustruju životni ciklus stanovništva ovog kraja. Od 12 sela koja pripadaju Gradu Boru, 11 je naseljeno pretežno vlaškim stanovništvom i zbog toga ovde imamo ‘Vlaški kutak’. Što se tiče novije istorije rudarstva, ona u Srbiji i u ovom delu okoline Bora započinje posle oslobođenja ovog kraja od Turaka 1833. godine. Kroz čitav 19. vek veliki broj putopisaca, ali i rudarskih stručnjaka prošao je kroz ovaj kraj i svi su bili u potrazi za zlatom. Tako je poznati industrijalac Đorđe Vajfert 1897. godine finansirao početak istražnih radova u samom gradu Boru”, kazala je Suzana Mijić, muzejska savetnica i etnološkinja Muzeja rudarstva i metalurgije u Boru.
Muzej rudarstva i metalurgije „Bor”, tokom višedecenijskog rada, dao je značajan doprinos u istraživanjima i proučavanju istorijskog razvoja rudarstva i metalurgije na ovim prostorima i šire.
Predstavlja jedinstvenu instituciju u muzejskoj mreži Srbije koja prati, prezentuje, afirmiše kulturno-umetničke pojave u oblastima arheologije, istorije, etnologije, likovnih umetnosti i tehničke baštine putem izložbi, predavanja, promocija, radionica i drugih kulturnih događanja i edukativnih programa.
Ovaj medijski sadržaj sufinansiran je od strane Grada Bora. Stavovi izraženi u podržanom medijskom projektu, nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
