Srpska pravoslavna crkva i vernici, 21. novembra, proslavljaju jedan od najvećih hrišćanskih praznika, Aranđelovdan odnosno Svetog Duha Arhangela Mihaila.
Aranđelovdan je posvećen arhangelu Mihailu, predvodniku vojske anđela, bestelesnih sila dobra koje su učestvovale u stvaranju sveta. Smatra se čuvarem pravoslavne vere i borcem protiv jeresi. Sveti arhangel Mihailo, simbol je borbe protiv zla, i na ikonama i freskama prikazan je kao nebeski ratnik u vojničkoj opremi, sa mačem, kopljem i zlim duhom koji okovan lancima, leži pod njegovim nogama.
Kult Arhangela Mihaila nastao je u trećem veku i razvio se najpre u Frigiji. Kao praznik, Aranđelovdan je ustanovljen vek kasnije, u vreme Silvestera Prvog Rimskog i Patrijarha Aleksandra Aleksandrijskog.
Najviši među anđelima su sedmorica arhanđela, među kojima je Mihailo, koji ima još i titulu arhistratiga, a po kojem je ovaj praznik dobio ime.
Prema verovanju, Arhangel Mihailo prerušen u prosjaka silazi među ljude, kako bi nevernike usmerio na pravi put, a nevoljnicima pomogao. Zato je on, prema verovanju,“živi svetac”.
Za ovaj praznik prinosi se žito, a namenjeno je za pokoj duše predaka koji su se zavetovali svetom arhangelu Mihailu.
Na ovaj dan može odrediti kakva će biti godina, jer kakvo je vreme na Aranđelovdan, tako će biti tokom cele zime i proleća.
Na Aranđelovdan treba širiti dobre misli, a jednu jedinu stvar koju ne smete uraditi jeste da siromašne i nemoćne terate od sebe. Na ikonama se Arhangel Mihailo predstavlja sa krilima, u vojvodskoj odeći, kao borac, sa mačem u jednoj i kantarom u drugoj ruci, jer, prema narodnom verovanju, on u času smrti uzima ljudsku dušu.
Prema predanju na ovaj dan valja pomoći siromašnima i nemoćnima, dati im hrane i pića, uputiti toplu reč. Ukoliko to ne učinite, veruje se da će anđeo koji je stalno uz vernike poslati strašnu kaznu. Prema legendi, oni koji ispolje najvažniju hrišćansku vrlinu na Aranđelovdan, mogu očekivati blagost ovog svetitelja koji će se ispuniti i onu najveću želju.
U nekim krajevima Srbije smatraju ga i zaštitnikom stočara, a stočari praznuju Aranđelovdan zbog zaštite od vukova, jer se misli da ovaj svetac zatvara vukovima čeljusti.
Prema verovanju, Mihajlo obilazi sve bolesnike, ako stane kod nogu nije dobro, a ako stane kod glave dobro je – ozdraviće, ponegde se tumači i obrnuto.
Arhanđel Mihajlo je jedini svetac koji juri aždaje da ne jedu mesec. Za njega kažu da sedi na nebesima, gleda na svet i kad hoće silazi među narod da izgrdi nevernike i pomogne nevoljnicima.
Zaštitnik je loze Nemanjića, slava je Saborne crkve u Beogradu.
