Srpska pravoslavna crkva i vernici danas, 24. novembra, obeležavaju uspomenu na Svetog mučenika Stefana Dečanskog, u narodu poznatijeg kao Mratindan ili Sveti Mrata.
Sveti mučenik Stefan Dečanski, srpski kralj iz loze Nemanjića, sin kralja Milutina i otac cara Dušana, ubraja se među najtragičnije ličnosti srednjovekovne Srbije. Detinjstvo je proveo kao talac na dvoru kana Nogaja, a sudbina mu je odredila da bude oslepljen po naređenju oca i, prema predanju, u poznim godinama udavljen po naređenju sina. Prema predanju, pri oslepljenju mu se javio Sveti Nikola i obećao isceljenje. Pet godina kasnije čudotvorno je progledao, nakon čega je, iz zahvalnosti, podigao hram Visoki Dečani i darovao veliku ikonu Bazilici Svetog Nikole u Bariju. Umro je 1336. godine kao pravednik i mučenik.
Sa Svetim Savom i Svetim knezom Lazarom čini trojstvo najpoštovanijih i najpožrtvovanijih ličnosti i svetitelja srpskog naroda.
Mnoge porodice u Srbiji slave Svetog Stefana Dečanskog kao krsnu slavu, poznatu kao Mratindan. Crkvenom odlukom slavljenje ovog praznika premešteno je na dan njegovog upokojenja. Praznik je posvećen i svima koji boluju od očnih bolesti, a u narodu se smatra i da je zaštitnik vukova.
Dani od Đurđica do Mratindana se nazivaju„mratinci“, odnosno, „vučji dani“, zato što je Sveti Mrata bio zaštitinik vukova.
Dani od Đurđica do Mratindana nazivaju se „mratinci“ ili „vučji dani“, jer je, prema narodnom predanju, Sveti Mrata brinuo o vukovima. Uz njega, narodu su i drugi zimski svetitelji – Sveti Jovan, Arhangel Mihailo i Sveti Sava – imali zaštitničku ulogu nad zverima.
Prema verovanju, u ovim danima ništa se ne iznosi iz kuće, ne pere se veš, ne prede se vuna, dok krojači i obućari odmaraju, a žene ne rade ručne radove.
Prema narodnim znacima, maglovit Mratindan najavljuje promenljivu zimu, a sunčan i vedar – oštru i mraznu. Veruje se da Sveti Mrata u ove dane saziva vukove i određuje gde će i koliko stoke napasti. Dobar i pobožan domaćin, smatra se, biće zaštićen, dok onaj koji ne poštuje praznik može očekivati napade vukova, zbog čega se ovce tradicionalno ne izvode iz torova.
U narodu je ostala i izreka: „Sveti Mrata, sneg do vrata”, kojom se označava početak oštrijeg zimskog perioda.
U pojedinim krajevima Srbije veruje se da, ako domaćin na ovaj dan preuzme kućne poslove na sebe, ukućanima će krenuti nabolje, dok njegovo negodovanje ili razmaženost najavljuju lošu godinu.
