Treći dan 29. Međunarodnog pozorišnog festivala „Dani Zorana Radmilovića” obeležila je predstava posvećena glumcima Srpskog narodnog pozorišta nastradalim u smederevskoj eksploziji 5. juna 1941. godine pod nazivom „Smederevo 1941.”.
Bio je četvrtak, pijačni dan u Smederevu, godina ratna – 1941. Između šestoaprilskog bombardovanja, koje je označilo početak Drugog svetskog rata u Kraljevini Jugoslaviji, i tog 5. juna prošlo je dva meseca tokom kojih se država raspala. Ipak, život se nastavio. A onda se u 14:10 sati prolomila eksplozija koja je Smederevo pretvorila u srpsku Hirošimu. U vazduh je odleteo 430 vagona oružja i municije, lagerovanih u Smederevskoj tvrđavi, načinivši krater širine 100 metara, dublji od 15 metara. U eksploziji je živote izgubilo nekoliko hiljada ljudi, među kojima i sedamnaest članova glumačkog ansambla Srpskog narodnog pozorišta iz Novog Sada, tadašnjeg Narodnog pozorišta Dunavske banovine Kneza Namesnika Pavla.
Otkrivajući moguće poslednje trenutke u životima glumaca, drama Ane Đorđević, uspešno izvedena na 29. „Danima Zorana Radmilovića”, svedoči o sudbini glumaca u dramatičnim vremenima. Probirljiva zaječarska publika je dobro prihvatila predstavu, a pojedinim gledaocima potekle su i suze.
„Zoranov brk” za najboljeg glumca u predstavi žiri je dodelio Tanji Pjevac. Glumica ističe da joj je ovo prva nagrada i da joj neizmerno mnogo znači.
„Predstavu smo radili jako ozbiljno i dugo. Ana je napravila jedan divan spoj istorijskih činjenica i onoga što je ona izmaštala kao mogućnost uzroka eksplozije. Dopala mi se paralela između zločina i kazne i teme u predstavi, samim tim odgovornosti za zločin u svakome od nas. S obzirom na to da smo imali uvid u arhive sa podacima o glumcima koji su poginuli u toj užasnoj nesreći imam utisak da smo uradili nešto što su oni zaslužili”, ističe Tanja Pjevac.
Izvođenu predstave u zaječarskom pozorištu prethodila je promocija istoimene knjige Ane Đorđević i feljtona „Stradanje glumaca SNP-A u Smederevu 1941.” autora Aleksandra Saše Milosavljevića, urednika izdavačke delatnosti SNP-A i teatrologa. Milosavljevićev feljton, publikovan u novosadskom „Dnevniku”, na osnovu dokumenata rekonstruiše smederevsku tragediju.
Na promociji su govorili dr Zoran Đerić, upravnik SNP-A i Saša Milosavljević.
